Trong bối cảnh xung đột ngày càng leo thang tại Trung Đông, ngành xuất khẩu thủy sản Việt Nam đang đối diện với những thách thức chưa từng có khi chuỗi cung ứng và logistics toàn cầu chịu ảnh hưởng nặng nề. Giữa cơn “bão” này, doanh nghiệp thủy sản phải nhanh chóng thích nghi nếu không muốn mất lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

1. Cước vận tải tăng đột biến – bài toán nan giải cho thủy sản
Xung đột tại khu vực Trung Đông đã khiến nhiều tuyến đường biển trọng yếu như eo biển Hormuz, Biển Đỏ – kênh đào Suez bị gián đoạn hoặc rà soát an ninh nghiêm ngặt hơn. Theo các hãng tàu quốc tế như Maersk, Hapag-Lloyd, CMA CGM và MSC, nhiều chuyến hàng buộc phải chuyển hướng vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi), kéo dài thời gian vận chuyển từ 7 đến 14 ngày so với trước đây.
Kéo theo đó, cước vận tải biển tăng mạnh, dao động từ 3.000 – 5.000 USD/ container 40 feet, cùng nhiều phụ phí khẩn cấp cho cả container thường và container lạnh – vốn cực kỳ quan trọng trong vận chuyển thủy sản.
Điều này trực tiếp làm giảm lợi nhuận doanh nghiệp xuất khẩu và gánh nặng chi phí gia tăng đối với các mặt hàng nhạy cảm như tôm, cá tra,… nhất là khi các doanh nghiệp nhỏ vốn ít nguồn lực đàm phán với các hãng tàu.
2. Rủi ro đứt gãy chuỗi lạnh – mối lo lớn đối với thủy sản
Thủy sản là nhóm hàng có yêu cầu cao về bảo quản lạnh và thời gian vận chuyển. Các tuyến vận tải bị kéo dài đồng nghĩa với tăng rủi ro đứt gãy chuỗi lạnh, gây áp lực lớn đến chất lượng sản phẩm và chi phí kho bãi tạm thời tại cảng.
Tình trạng thiếu hụt container lạnh càng khiến vòng quay thiết bị kéo dài, tạo ra thiếu thốn thiết bị lưu giữ cần thiết trong khi các hợp đồng dài hạn ngày càng khó đàm phán.
3. Trung Đông – thị trường tiềm năng nhưng đầy biến động
Mặc dù vậy, thị trường Trung Đông vẫn được xem là một trong những điểm đến quan trọng của thủy sản Việt Nam với tổng kim ngạch xuất khẩu ước đạt gần 401 triệu USD trong năm 2025, tăng khoảng 9,6% so với năm 2024. Trong đó, cá tra chiếm vị trí chủ đạo với hơn 175 triệu USD.
Tuy nhiên, sức ép cước vận tải và chi phí bảo hiểm hàng hải tăng cao đang làm thu hẹp biên lợi nhuận và buộc doanh nghiệp phải xem lại chiến lược kinh doanh đối với thị trường vùng Vịnh và Trung Đông.
4. Các giải pháp giúp doanh nghiệp vượt “bão”
Để ứng phó với tình hình biến động này, chuyên gia và hiệp hội ngành thủy sản đưa ra một số hướng đi chiến lược:
Đa dạng hóa đường vận chuyển
Thay vì chỉ phụ thuộc tuyến Biển Đỏ – Suez – Hormuz, doanh nghiệp cần cân nhắc phát triển các tuyến đường thay thế, đồng thời ký hợp đồng vận tải dài hạn để ổn định chi phí và tránh phụ phí cao đột biến.
Tăng dự trữ lạnh tại điểm trung chuyển
Việc tăng kho lạnh tại các cảng trung tâm giúp chủ động hơn trong quản lý chất lượng và giảm phụ thuộc vào lịch trình tàu liên tục bị trễ so với kế hoạch ban đầu.
Khai thác hiệu quả các Hiệp định FTA
Việc tận dụng hơn 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam tham gia có thể mở rộng thị trường khác như EU, ASEAN, Nhật Bản, Hàn Quốc… và giảm áp lực phụ thuộc vào thị trường Trung Đông.
Đầu tư vào sản phẩm giá trị gia tăng
Chuyển hướng sản xuất sang các sản phẩm chế biến sâu (như cá tra fillet, hải sản đóng hộp, sản phẩm halal…) không chỉ gia tăng giá trị xuất khẩu mà còn giảm nhạy cảm với biến động logistics.
5. Kết luận: thích ứng để tồn tại và phát triển
Biến động tại Trung Đông không chỉ là cú sốc đối với ngành hàng xuất khẩu thủy sản mà còn là lời cảnh tỉnh lớn về rủi ro địa chính trị có thể tác động sâu rộng đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Doanh nghiệp cần sớm tái cơ cấu chiến lược, linh hoạt hơn trong quản trị rủi ro vận tải, đa dạng hóa thị trường và sản phẩm nếu muốn duy trì đà tăng trưởng bền vững trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng phức tạp.
CÔNG TY TNHH TM DV NHA PHƯỚC THỊNH
Địa chỉ: 3 Xóm Vôi, Phường Chợ Lớn, TP.HCM
ĐĐKD: 127/2/80 Lê Thúc Hoạch, Phường Phú Thọ Hòa, TP.HCM
Hotline: 0906.980.907 – 0933.933.224
Email: nptyeast@gmail.com
Website: www.nptyeast.vn
.png)
